Een onsje voldoening

Hoewel ik al jaren luidkeels verkondig niet aan goede voornemens te doen, heb ik die vaak wel. Maar het is dan niet zo dat die perse op 1 januari van een willekeurig jaar in moeten gaan. Nee, als je je iets voorneemt, kun je beter direct of zo snel mogelijk invoeren, vind ik.
Zo riep ik al eens dat ik weer vaker uit mijn kookboeken wilde koken, en die aardappelgratin gaat zeker vaker op tafel komen. Maar ik heb er nog 1: minder verspillen. Soms gaat er zo’n net-niet-kliekje de prullebak in. Te klein om nog een keer op tafel te kunnen zetten, maar te groot om zonder schuldgevoelens weg te gooien. Tot voor een paar weken geleden kende ik het begrip kliekjesdag niet, misschien moet ik die eens gaan invoeren. Maar het kan natuurlijk ook anders.
Van een restje hutspot kan je een heel lekker lunchgerecht maken, door 2 eieren te klutsen met wat peper en zout en hier het restje hutspot door te mengen. Ik had ook nog een klein stukje rookkaas over, en dat ging er ook doorheen. Vervolgens smolt ik wat boter in een koekenpan en bakte hierin de Hollandse tortilla tot de onderkant gaar is. Daarna ging de pan nog even onder de grill om ook de bovenkant te garen.

Een goed voornemen

aardappelEen digitaal geheugensteuntje zoals deze keuken is handig, maar niet als je net je pc hebt uitgezet. Want niet altijd heb ik paraat hoe ik de klassiekers op mijn manier ook al weer maak. En bij nader inzien had ik mijn pc ook niet aan hoeven zetten, want zo maakte ik mijn aardappelgratin al jaren niet meer.
Goed, ik keek dus even in het boekje Aardappel van Alma Huisken voor een voorbeeldrecept van aardappelgratin. En dat recept leek wel heel erg veel op hoe ik al jaren aardappelgratin maak, maar toch een beetje anders. Want de tip die Alma Huisken niet in dit prachtige overzichtswerkje geeft, is om de gratin in eerste instantie onder aluminiumfolie te laten garen. Doe je dat niet, dan garen de bovenste aardappels toch echt te snel en drogen ze iets teveel uit.

En dat goede voornemen? Vaker aardappelgratin maken, ik was stomweg vergeten hoe lekker het kan zijn!

Aardappelgratin

* 500 gr aardappelen
* 1 teen knoflook
* 2 dl room
* klontje roomboter of scheutje olie
* peper en zout

Verwarm de oven voor op 150 graden.
Leg de boter of schenk de olie in een lage ovenschaal en leg de gepelde teen knoflook erin.
Zet de ovenschaal even in de oven zodat het vet warm wordt en je deze goed uitsmeren en de knoflook in de schaal kunt wrijven.
Schil de aardappelen en snijd ze in flinterdunne plakjes (liefst met de mandoline).
Leg een laag aardappel in de schaal, maal er wat verse peper en zeezout over, en maak zo alle aardappel op.
Schenk de room over de aardappels en zet de schaal afgedekt met aluminiumfolie in de oven.
Haal na een uur de aluminiumfolie er af, draai de oven naar 200 graden zodat de bovenkant mooi goudbruin kan worden.

En met dit blogje heb ik me ook alvast gehouden aan mijn geheime voornemen om wat vaker uit mijn enorme kookboekencollectie te gaan koken!

Zo eet ik mijn stamppot boerenkool vanaf nu

Geinspireerd door het kookboek Pascal Jalhay proeft wilde ik mijn doordeweekse stamppot boerenkool verheffen naar een hoger niveau. Pascal Jalhay voegt er gestoofde zilveruitjes en een mosterdsausje aan toe, ik nog een lekkere rookworst en ik maakte er jus bij. Het is wel even jongleren met pannen op je fornuis, en ook al typende kwam ik er niet goed uit, dus heb ik de recepten voor de verschillende onderdelen apart weergegeven.

Maar goed, zo werd mijn boerenkool nog lekkerder dan anders:

pascal jalhay proeft* 300 gr (schoongemaakte) boerenkool
* 500 gr kruimige aardappelen
* rookworst van een goede slager
* 2 uien
* 12 zilveruitjes
* 1 teen knoflook
* flinke klont boter
* 2 dl melk
* 1 dl room
* 1/2 dl witte wijn
* ca. 2 dl (runder)bouillon
* 1 flinke tl grove mosterd
* vleugje citroensap
* 1 el sojasaus
* 1 tl zoetzure chilisaus
* garam masala
* peper en zout

Boerenkool:
Zet de boerenkool in een bodempje water en wat zout op.
Pel een ui, halveer hem en snijd beide helften in dunne ringen. Leg de ringen bovenop de boerenkool, giet een laag water in de pan en steek het vuur onder de pan aan.
Schil de aardappelen en snijd deze in even grote stukken. Leg deze op de boerenkool en laat deze koken tot de aardappelen gaar zijn (ca 20 minuten).
Verwarm de melk.
Giet de aardappelen en boerenkool af en laat deze nog even droogstomen.
Stamp de aardappelen en boerenkool door elkaar en maak er een smeuiig geheel van met de warme melk. Roer er op het einde nog wat klontjes boter door en breng op smaak met peper en zout.

Rookworst:
Koop een goede rookworst bij een ambachtelijke slager.
Leg de rookworst intussen ongeveer een kwartier in warm, net niet kokend water.

Mosterdsaus:
Pel de andere ui en snipper deze. Hak de teen knoflook fijn.
Verwarm in een ander pannetje wat boter en bak hierin de rest van de gesnipperde ui op laag vuur glazig.
Blus de gesnipperde ui af met de wijn en laat deze op laag vuur inkoken tot de wijn stroperig is. Voeg dan de room toe en laat deze inkoken tot de helft. Breng op smaak met de mosterd en een beetje citroensap.

Gestoofde zilveruitjes:
Schil de zilveruitjes en houd ze verder heel.
Verwarm een flinke klont boter in een pannetje en bak hierin de zilveruitjes op middelhoog vuur goudbruin.
Verwarm intussen de bouillon en giet een scheutje hiervan op de zilveruitjes en laat deze op laag vuur stoven tot de zilveruitjes gaar zijn.
Schep dan de zilveruitjes uit de pan en houd ze in aluminiumfolie warm.

Geinspireerd door Pay-Uun Hiu maakte ik mijn jus zo:
Snijd de halve ui die je nog overhebt in kleine stukjes. Hak de knoflook (en evt. wat gember) fijn.
Verwarm wat boter in een pannetje en bak de ui tot ze goudbruin en gaar is. Voeg tegen het einde ook de knoflook toe.
Voeg de zoete chilisaus, sojasaus en een scheutje port toe.
Blus af met een scheut (paddenstoelen/runder-)bouillon, en kook dit in tot een jus.

Rooster in een droge pan een snufje garam masala en garneer hiermee de randen van twee borden.

Een nieuwe favoriete combinatie

Hoewel ik er niet helemaal zeker van ben, denk ik wel dat ik zuurkoolstamppot nooit anders dan met een rookworst heb gegeten. In den beginne maakte ik de stamppot op deze manier, later voegde ik wijn en kruiden toe en werd dat de norm en ter variatie at ik wel eens zuurkool gestoofd in appelstroop. Maar altijd met een rookworst, tenzij ik op de vegetarische tour ging of er een wel heel vreemd ovengerecht van fabriceerde. Tja, zo zul je er altijd aan herinnerd worden.

Maar nu heb ik een nieuwe favoriete combinatie: zuurkool met confit de canard. En dat maak ik zo: 
De oven wordt voorverwarmd.
Dan schil ik de aardappelen en zet ik ze op.
De zuurkool wordt met wijn en specerijen gestoofd in wat eendenvet.
En de carnard wordt uit de confit gehaald en in een ovenschaal gelegd.
Als de aardappelen gaar zijn worden deze tot puree verwerkt en wordt de zuurkool erdoor gemengd (zoveel mogelijk zonder de specerijen).
Terwijl de zuurkoolstamppot op de borden wordt geschept, mogen de eendenbouten nog even onder de grill voor een mooi bruin en krokant korstje.
Wanneer mag ik weer zuurkool eten?

Aardappelsalade

Omdat ik deze versie, zo eenvoudig als ie is, het onthouden waard vond.

Eenvoudige aardappelsalade

* 900 gr vastkokende aardappels
*Â 3 lente-uitjes
* 1 of 2 flinke augurken
* ca 12 ingemaakte zilveruitjes
* 2 volle el zelfgemaakte mayonaise, 1tl lekkere mosterd
* verse peterselie, peper en zout naar smaak,

Schil de aardappels en snijd ze in de vorm die je het lekkerste happen vindt.
Kook ze gaar. Hoe lang dat duurt hangt af van hoe groot je de stukjes aardappel snijdt.
Snijdt intussen de andere ingredienten in kleine stukjes.
Giet de aardappels af en meng ze met de overige ingredienten.
Laat afkoelen, en een paar uur intrekken en eet smakelijk!

Weer iets geleerd: aardappelpuree

Aardappelpuree, het trekt scheidslijnen tussen culi’s en niet-culi’s. Of zoals Makkie Mulder, de hoofdredactrice van delicious. het onlangs tijdens een bijeenkomst van culi- en wijnschrijvers verwoordde “bij aardappelpuree leggen we de grens”. Daarmee bedoelde ze dat er soms best pakjes en zakjes gebruikt mogen worden, maar niet voor aardappelpuree.

Maar wat valt er nu over aardappelpuree te zeggen. Het zijn toch wat gekookte aardappels die je met wat boter en melk stampt? Nou, vergeet het maar, het is een gerecht waarover je kunt blijven bijleren. Ik althans wel. Ik maak mijn aardappelpuree echt niet meer zoals de eerste keren. Toen schilde ik de aardappelen, sneed ze in gelijke stukken en pureerde ze met een stamper zodra ik gemakkelijk met een mes door de aardappels kon komen. Boter en melk werden toegevoegd en klaar!
Na lange tijd de aardappelpuree op deze wijze gemaakt te hebben, leerde ik dat het beter is om de melk en boter warm en niet koud toe te voegen. Ook leerde ik de boter door (olijf)olie kunt vervangen. Maar dat het de boter/olie/vet is, die de puree zo lekker smeuiig maakt. En om deze goed door de aardappels te laten opnemen, moeten de aardappels zo droog mogelijk zijn. Het afstomen van de aardappelen werd dus het devies. Maar dat hele pakje boter van Joel Robuchon heb ik nog nooit door de aardappels gedaan, het lijkt me eerlijk gezegd niet erg lekker. En een jaar of 3 geleden leerde ik de pureeknijper (zo’n groot uitgevallen knoflookpers) kennen.

En vanaf nu doe ik het weer anders. In verschillende van de kookboeken die ik de afgelopen tijd onder ogen kreeg, werd de aardappel niet vooraf maar pas na het koken geschild. Op deze manier zou de aardappel nog droger blijven, en (een groot voordeel) het soms tot mislukken gedoemde afstomen is niet meer nodig. Het enige onhandige is dat je je handen kunt verbranden aan de hete aardappels. Maar een van de boeken (ik zou echt niet meer weten welke) las ik dat je de aardappelen ook zonder eerst te pellen in de knijper kunt stoppen. Dat moest ik natuurlijk uitproberen en verrek, de schil bleef netjes achter in de knijper. Okay, op een paar echt heel kleine inieminiestukjes na. En als je de in de knijper achtergebleven schil na iedere aardappel even eruit plukt, knijp je ook de laatste aardappels net zo makkelijk als de eerste. En het bleek een snelle werkwijze bij de puree voor 12.
Voor diegenen die niet door de regels willen of kunnen lezen, hier het recept van mijn aardappelpuree. Tot ik weer een nieuwe innovatie leer…

Aardappelpuree

* ca 250 gr kruimige aardappels per persoon
* flinke kluit boter
* scheut melk
* smaakmakers zoals peper, zout en nootmuskaat*

Boen de aardappels schoon en leg ze in een pan. Vul deze met koud water tot de aardappels onder staan en breng aan de kook.
Zodra je met een mes makkelijk door de aardappels kunt komen (ergens tussen de 20 en 30 minuten), giet je ze af.
Verwarm de boter en de melk in een andere pan tot de boter gesmolten is.
Stop de aardappel in een pureeknijper en knijp deze boven de boter uit. Haal de achtergebleven schil uit de knijper en knijp vervolgens alle aardappels op dezelfde wijze fijn. Roer tussendoor de boter en melk door de aardappelen.
(Echte profs halen de puree nu nog een keer door een bolzeef (zo’n uitvergrootte theezeef), door de puree er met een lepel doorheen te duwen, maar dat gaat me echt te ver. Die puree moet tenslotte ook nog warm op tafel komen, tegelijk met de andere gerechten!)
Roer alles goed door, als het je lukt met een garde, dan klop er nog wat luchtigheid doorheen.
Breng op smaak met peper en zout.

* Maar ook groene kruiden, mosterd of een speciale olie zijn erg lekker.

Spaanse tortilla

Vooruit, ook dan het volledige recept voor de aardappelomelet:

* 5 grote aardappelen, uitje, knoflook
* 4 of 5 eieren
* scheutje melk
verse peterselie en bieslook, paprikapoeder, peper en zout

Snijd aardappelen in heel kleine stukjes (1/2 cm in het vierkant).
Kook de aardappelen ca 5 à 10 min met wat zout bijna gaar en laat goed afkoelen.
Verwarm wat olijfolie in een pan met een dikke bodem en laat hierin de ui en knoflook zachtjes bakken.
Klop intussen eieren met melk en kruiden los.
Meng de aardappelen met de uit en met ei-mengsel.
Haal vluchtig stukje keukenrol door de (anti-aanbak)koekepan en doe er een flinke scheut olijfolie in.
Roer het aardappel-ei-mengsel goed door en giet in de pan als de olie nog niet te heet is.
Laat langzaam bakken en keer halverwege om of zet de pan onder de grill om ook de bovenkant te garen.

verder terug in de tijd »