De Bossche Koek

Hoe ver mag je gaan om de culinaire grenzen van je nieuwe regio te ontdekken? Voorlopig heb ik mezelf nog geen beperkingen opgelegd en zo leerde ik de Bossche Koek kennen. Het is een product met verhaal uit een spannend jongensboek waarin een kleine jongen een grote rol speelt.
Al meer dan 500 jaar worden vergelijkbare koeken gebakken in Den Bosch en iedere bakkersfamilie had zijn eigen geheime recept. Ook familie de Backer, die decennia lang, waarschijnlijk sinds 1865, al dezelfde koek bakte. Hun koek was ook ver buiten Den Bosch geliefd. Zelfs Prinses Juliana ging overstag toen ze de koek proefde en de grote firma De Ruyter, die toen nog in ontbijt-, kandij- en honingkoeken zat, jaagde op het recept van de Bossche Koek. Jan de Backer raakte op een gegeven moment het recept kwijt, dat in 1915 op papier werd gezet. Maar hij kende het uit zijn hoofd, dus dat was geen probleem. Hij vergat het alleen door te geven, dus toen hij in 1988 stopte werd De Bossche Koek van familie De Backer niet meer gebakken. Maar de bakkerij werd een cafe, en toen dat in 2001 verbouwd werd, vond de kleinzoon van Jan de Backer het recept. Het originele recept uit 1915, waardoor De Bossche Koek nu weer gebakken wordt.

bossche koek

Ik ben dus gezwicht voor het verhaal achter de koek en nam er een mee toen ik afgelopen week in Den Bosch lunchte.* En is een heerlijke koek, ik had er bijna geen foto van kunnen maken. Hij is lekker zacht, je proeft het gebruik van de specerijen en er zitten - och, heerlijk - grote brokken kandij op. En de koek wordt ook nog eens gebakken in een leuk houten kistje. Ik ben een fan en heb het bakpapiertje helemaal afgeschraapt! 

* In ‘t Kleine Misverstant, om met Mariella Beukers het nuttige met het aangename te verenigingen. En dat smaakte naar meer, ik ga er zeker nog eens ’s avonds eten.

Een ontbijtje van de gemeente

Van een afstandje zag ik ze al staan. Frisse jongens en meisjes in witte windjacks met in hun handen kleine witte tasjes. Deze deelden ze uit aan de fietsers die voor het stoplicht stonden te wachten. Het stoplicht stond nog op rood toen ik het naderde en ik remde af. Ook naar mij kwam een meisje in het wit toegelopen. Er stond geen standje of busje waarop ik van een veilig afstandje kon bekijken wat dit voor actie was. Meestal probeer ik dit soort acties te ontwijken, maar mijn nieuwsgierigheid won het dit keer.
ontbijtje van de gemeenteDus toen het meisje de woorden ‘mag ik u dit ontbijtje aanbieden namens de gemeente’ uitsprak zei ik geen nee. Nieuwsgierig was ik wel hoe de lichtstad haar onderdanen wilde verwennen op de vroege ochtend. Het stoplicht sprong op groen, ik hing het tasje aan mijn stuur en zette af. Eenmaal in de trein opende ik nieuwsgierig mijn tasje. Zou dit ontbijt een goed alternatief zijn voor mijn zelf gesmeerde boterhammetjes met heerlijke oude boerenkaas, of kon ik het toch beter daarbij laten?
Er zat een flesje in, een appel, een bruin boterhamzakje en wat foldertjes. De foldertjes bekeek ik als eerste op zoek naar de reden voor dit ontbijtje. Ik vond een visitekaartje waarop ik de gegevens van mijn oude gammele zwarte omafiets kon noteren voor als ie gestolen zou worden. Ook het foldertje met tips om dat tegen te gaan legde ik snel weer weg. De fietsersbond had er een stickervelletje bij laten doen waarmee je kon aangeven dat je je vriendelijk in het verkeer gedraagt. Mag ik dan niet meer door rood fietsen? Eindhoven staat ook in 2010 helemaal in het licht als het aan de gemeente .. eh .. ligt, en de fietslampjes in de tas kunnen daar fijn aan bijdragen. Maar het langste bleef ik in het foldertje over de actie lezen. Het milieu, de bereikbaarheid in de stad en je eigen gezondheid help je allemaal vooruit door te fietsen. En daar wil de gemeente je nu eens voor bedanken, ook als je geen inwoner van de stad bent.
In de folder werd ook uitgelegd wat we nu eigenlijk als fietsontbijt kregen en waar deze producten vandaan kwamen. Het appeltje en het flesje appelsap kwamen uit de Philips fruittuin. En in het bruine zakje zat een stukje Bostelbrood met bosbessenjam en jong belegen biologische Genneper kaas, belegd in Kinny’s kitchen. Kijk, dat helpt me weer wat op weg naar de lekkerste adresjes van Eindhoven en omgeving.

Een maaltijd uit de vriezer - deel 2

Ik had ze nog zo gewaarschuwd. Ik hou niet van kant-en-klaar-maaltijden. En als je je dit bericht nog herinnert, dan weet je wel waarom. Maar toch durfden ze het aan, de mensen van Trattoria Giulia, om mij een soort van k-en-k-maaltijd te bezorgen. Want ik moest er zelf nog wel wat mee doen. En ik kreeg er nog een fles wijn en een flessenopener bij ook. Het is een menu voor 2 van kip met champignons, gegrillde courgette, cherrytomaatjes en een witte wijnsaus. En met 10 minuten in de hapjespan (wok bij gebrek aan) zou het klaar zijn. Of ik ervan wilde genieten en mijn mening laten weten. Bij deze.

de zak

In de pan verwarmde ik wat olijfolie en daarop kieperde ik de inhoud van de zak. De wikkels tagliatelle waren duidelijk herkenbaar, de groenten ook en het merendeel van wat achteraf de kip bleek was wat minder duidelijk. De rare vierkantjes waren de saus, die bij verwarming gelijk een duidelijke wijngeur afspreidden. Dat was een goed teken. Af en toe roeren deed ik toch wel iets regelmatiger om te voorkomen dat de saus aan mijn pan zou gaan kleven. En daarna moest de pasta ook nog goed doorgeroerd worden om te zorgen dat ie gaar zou worden (wat helaas niet volledig lukte).

in de pan

En hoe het smaakte? Tja, niet erg bijzonder. De portie was krap voor een man met een gezonde eetlust en mij. En zelf ben ik van de groenten, en die kwamen er in het gerecht wel een beetje bekaaid vanaf. En dat kwam ook doordat er groenten in zaten die vanzelf ‘verdwijnen’ en oplossen als je ze lang gaart, iets dikker gesneden stukken en het heel laten van de tomaatjes zou beter zijn. De kip smaakte prima en ook de tagliatelle was wel in orde (op die paar ongekookte stukjes na, dan). Maar voor herhaling vatbaar? Dat wat mij betreft niet, hoe makkelijk dit ook is. Ik heb wel een paar recepten op mijn repertoire die met iets meer moeite in evenveel tijd te maken zijn. En dan helemaal naar mijn zin. 

klaar

Slow Taste

Bij mijn aanmelding moest ik opgeven hoe lang ik al lid was. Het moment dat ik mij inschreef kan ik mij nog goed herinneren, maar welk jaartal daar aan gekoppeld moest worden niet meer. Teruglezend blijk ik er niet over te hebben geschreven èn fout het jaartal van aanmelding te hebben gegokt voor mijn biografie voor de verzameling van professionals binnen het Convivium Utrecht van Slowfood. Deze week was ik voor het eerst aanwezig bij een bijeenkomst van deze bonte verzameling van koks en cateraars, voedingsdeskundigen, een knoflookteler, een levensmiddelentechnoloog, schrijvers, wijn-, bier- en lekkernijenverkopers. En dan was nog niet eens iedereen er!

Cateraar Jeroen van Nijnatten stelde gastvrij zijn keuken open en organiseerde met levensmiddelentechnoloog Barbara Hart een proeverij van smaken die ze Slow Taste noemden. Geblinddoekt en met de neus dicht mochten een paar proefpersonen ontdekken of ze een hapje konden herkennen. Hun handen en het mondgevoel verraadde al veel, maar toen de neus niet meer dichtgeknepen werd kwam ook de geur vrij en werd snel vastgesteld dat ze inderdaad een augurkje of een gedroogde abrikoos in hun mond hadden.
In verschillende concentraties kregen we toen zoet, zuur en zout te proeven. Ook een zeer bittere pit kwam voorbij en umami kregen we in de vorm van pecorino voorgeschoteld. Deze lag op een bordje met walnoot, mango en banaan en, bijgestaan met twee witte wijnen en een glas aangelengde tanine, werd het verschil tussen een strak en filmend mondgevoel uitgelegd. De proeverij besloot met enkele opmerkelijke foodpairing-combinaties, zoals wilde zalm met manog en haringkuit met witte chocolade.
We sloten de interessante ochtend, naar goed Slowfoodgebruik, af met een lunch. De Veldkeuken had voor heerlijke broden gezorgd, die met een Siciliaanse olijfolie en ongepasteuriseerde boter van De Lindenhoff op tafel kwamen. Daarna kregen we een rolletje brickdeeg gevuld met schorseneer, en een vegetarisch rolletje met een mengsel van smaken waaronder paddenstoel en artisjok. Het toetje bestond uit zelfgemaakt sinaasappelijs zonder sinaasappel, mascarpone met vanille en een bonbon met sinaasappellikeur.

1 of 2,5

“Boerenkaas te koop” of “Te koop Boerenkaas”, wat er precies stond weet ik niet meer. Maar de ligging van het bord wilde ik onthouden, zodat ik er op de terugweg even een stop kon maken. Bij mijn kaasboer (een echte kaaskop noemde een andere klant hem gekscherend) vraag ik altijd om ‘oude boeren’ en die was net op zijn. En zo gezegd, zo (zowaar) gedaan.

oude kaas

Op het erf stond een bord van de Kaasboerderij De witte welle, maar alle deuren waren dicht. Ik probeerde er 1 en kwam inderdaad in een ruimte met veel kaas en een dame die de kaas verkocht. Ik kon kiezen uit een kaas van 1 jaar oud en een kaas van 2,5 jaar oud en daar tussen had ze niets. Even wilde ik zuchten. Want de kaas van 1 jaar oud vond ik te jong en de kaas van 2,5 jaar oud brokkelde onder haar handen af. Heerlijk, maar wat minder geschikt voor op brood. Mijn gedachten hierover sprak ik blijkbaar hardop uit, want de kaasmaakster antwoordde dat mensen en restaurants uit de omgeving deze kaas inderdaad kochten voor een kaasplateau of om er lekker stukjes van te knabbelen. Dat besloot ik dan ook vooral maar te doen, zoals nu bijvoorbeeld, en om soort hagelslag van kaas op mijn brood te eten.
Kaasboerderij De witte welle blijkt vorig jaar de publieksprijs van de wedstrijd Agrarisch Ondernemer 2008 te hebben gewonnen. Hier vind je in het juryrapport over het bedrijf.Â

Een beetje vreemd…

Bij de Plusmarkt, waar ik mijn lunch haalde, zag ik ook deze zak met schuimpjes. En het was vooral de kleur van de schuimpjes die mijn aandacht trok: zwart?! Dat moest ik proeven.

Â

drop schuim

De eerste vond ik erg vreemd, de tweede werd al wat normaler en daarna wist ik niet beter. De dropsmaak in deze schuimpjes kunnen echt aangeprezen worden met die oude slogan: een beetje vreemd, maar wel lekker. Na een paar keer proeven dan.
En wat me pas bij het laatste restjes opviel: alleen de Pieten zijn in het zwarte dropschuim uitgevoerd, de Sint in roze en het paard in wit schuim. Die laatste twee hebben minder smaak, vooral als je eerst een zwarte droppiet gegeten hebt.Â

Brood met boter

Soms is het helemaal niet zo leuk om de hele dag bezig te zijn met lekker eten en drinken. Want dan kan het je overkomen dat je je ’s ochtends al realiseert dat je die dag waarschijnlijk niet lekkerder meer eet dan dat je op dat moment doet. Hoe goed je daarvoor ook je best doet, hoeveel liefde er in je eten wordt gestopt, hoeveel sterren dat restaurant ook zal hebben, die ene verse zelfgebakken snee brood met een lik gezouten boter zal gewoon niet overtroffen kunnen worden.

brood met boter

PS Ook zin in veel smaak? De week van de smaak zal dit weekeinde worden afgesloten met het geweldig leuke evenement De Kunsthal Kookt. Je bent er morgen, zaterdag en/of zondag van harte welkom.

verder terug in de tijd »